Esther Lópezhalcon[1]

     

DEFINIZIOA: Belatz Handia falkonidae familiako hegazti harraparia da.

EZAUGARRIAK: Belatz Handia munduko hegaztirik azkarrena da, 410 km orduko egiten ditu.

ELIKADURA: Belatza hagazti harraparia da. Bi modu dauzka hegaztiak hegaldian harrapatzeko. Bat goitik ehizakia bere atzaparrekin harrapatzen du. Bigarrena oso ikusgarria da: belatza altuera hartzen du, eta beherago dauden hegaztiak begiratu egiten ditu. Bere ehizakia aukeratzen duenean bala bat bezala botatzen da ehizakiaren gainera, horrela, hil egiten du  eta hegaldian zatiak hartzen ditu. Baina bigarren mota hau ez du azkotan funtzionatzen. Normalean usoak, araba-zozoak, korbidoak, kaioak, zozoak eta birigarroz elikatzen

UGALKETA: Iparraldean ugalketa denbora maiatzean izaten da eta hegoaldean martxoan izaten da. Belatza ez du kabirik eta emea arrautzak ipintzeko (obiparoa da) harra beste hegazti baten kabia hartzen du. 48-72 ordu geroago emea bi edo hiru arrautz jartzen ditu eta hilabete bat geroago txitak jaiotzen dira. Inkubazioan harra eta emea hartzen dute parte. Lehenengo egunetan  ama beroa eman behar die baina hamazazpi egun geroago beroa emateari hutzi egiten du. Bost aste geroago lehenengo aldiz hagan egiten dute. Heldutasuna lortzen dutenean kabitik joaten dira.

BIZILEKUA: Belatz Handia ia mundu guztian bizi da: Ipar Amerikako iparraldean,  Errusian, Finlandian, Norbegian eta Suedian uda osoan egoten dira, Estatu Batuetan, Erdi Amerikan, Afrikako hegoaldean, erdialdean eta Europako gehien batean bakarrik neguan eta Afrikako erdialdean, Europako zati batean,  Txinako  hegoaldean, Indian, Indonesian eta Australian urte osoan egoten dira. Belatza ez da habietan bizi, aldiz, labarretako altueretan bizi da. 

MOTAK: Belatz mota sako daude, adibidez: belatz eleonora, belatz beri gora, belatz aleto, belatz gerifalte etb. Baina ez daude bakarrik belatzak,  falkonidae familia oso handia da, adibidez, karakak beste mota batzuk dira.

BITXIKERIAK: Munduko hegaztirik azkarrena izateaz gain, oso ikusmen ona dauka 1,5 km urrun ikusi al ditu. Beste bitxikeri bat da, bakarrik ehizakariak hartzeko jaizten dela lurrera, normalean altueretan egoten da.